ბრტყელი ფოლადი არის ფურცლები და ფილები, რომლებიც მიიღება ნახევარფაბრიკატი ფოლადის პროდუქტების — სლებების — გლინვით.
წარმოების პროცესის მიხედვით ბრტყელი ფოლადი პირობითად სამ ტიპად იყოფა:
- ცხლად ნაგლინი ფოლადი
- ცივად ნაგლინი ფოლადი
- დაფარული ფოლადი
1. ცხლად ნაგლინი ფოლადი
გლინვის პროცესი იწყება სლებების ლილვებით გაბრტყელებით. ამ პროცესს ცხლად გლინვა ეწოდება, ხოლო მიღებულ პროდუქტს — ცხლად ნაგლინი რულონი (HRC) ან უბრალოდ ცხლად ნაგლინი ფოლადი. ბაზარზე მას ხშირად შავ ფოლადსაც უწოდებენ.
როდესაც ცხლად ნაგლინი რულონებიდან ჟანგის ფენა მჟავით მოიხსნება, მიღებულ პროდუქტს დამჟავებული ფოლადი ეწოდება. სხვა ტერმინებია DKP, HRP, მჟავა ფოლადი ან დამჟავებული ფოლადი. HRP ნიშნავს Hot Rolled Pickled.
ცხლად ნაგლინი ფოლადი ფართოდ გამოიყენება მილებისა და პროფილების წარმოებაში.
2. ცივად ნაგლინი ფოლადი
ცხლად ნაგლინი ფოლადი ჩვეულებრივ 2,0 მმ და მეტი სისქით იწარმოება. უფრო თხელი ფურცლებისთვის ცხლად ნაგლინი რულონები მუშავდება ცივი გლინვით, სადაც ფოლადი ოთახის ტემპერატურაზე გადის ლილვებში სასურველ სისქემდე.
მიღებულ პროდუქტს ეწოდება ცივად ნაგლინი რულონი (CRC) ან ცივად ნაგლინი ფოლადი, რომელსაც ხშირად ბრჭყვიალა ფოლადსაც უწოდებენ. ცივად ნაგლინი ფოლადი ფართოდ გამოიყენება სამრეწველო მილების წარმოებაში.
3. დაფარული ფოლადი
ცივად ნაგლინი ფოლადი შეიძლება დაიფაროს კოროზიისადმი მდგრადობისთვის. გავრცელებული საფარებია თუთია (გალვანიზაცია) ან ალუმინი.
- გალვანიზებული ფოლადი: დაფარულია ცხელი ჩაძირვის მეთოდით, რასაც HDG რულონსაც (Hot Dipped Galvanized) უწოდებენ. ტექნიკური მახასიათებლები ხშირად აღინიშნება კოდებით, როგორიცაა DX51D+Z100, სადაც „Z“ თუთიის საფარს აღნიშნავს, ხოლო რიცხვი — საფარის წონას გრამებში კვადრატულ მეტრზე, თითო მხარისთვის.
- ალუმინით დაფარული ფოლადი: ბაზარზე ცნობილია როგორც Aluzinc (ალუმინი-თუთია) ან Alusi (ალუმინი-სილიციუმი). კოდები, როგორიცაა DX51D+AZ100 ან DX52D+AS120, საფარის ტიპსა და წონას მიუთითებს.
დაფარული ფოლადები კოროზიისადმი მდგრადია და ფართოდ გამოიყენება ავტომობილების მრეწველობაში, მაგალითად გამონაბოლქვისა და ავტომობილური მილების წარმოებაში.
